czytelnia

 

Stymulacja neurologiczna szczeniąt

SOCJALIZACJA PSA

Dobry pies terapeutyczny to nie tylko odpowiednio wyszkolony, ale przede wszystkim dobrze zsocjalizowany pies. Dlatego tak ważne jest, aby przed podjęciem decyzji o zakupie psa wybrać rasę oraz odpowiedniego, odpowiedzialnego hodowcę, który przygotuje psa i w trakcie poszczególnych etapów rozwoju szczenięcia odpowiednio go zsocjalizuje.

Psycholog Andrzej Kłosiński na stronie internetowej zobacz, proponuje następujące etapy rozwoju psa:

  • Etap noworodka - pierwsze 2 tygodnie życia (odpowiedzialny hodowca)
  • Etap psiej socjalizacji - od 3 do 7 tygodnia życia (odpowiedzialny hodowca)
  • Etap socjalizacji z człowiekiem - od 7 do 12 tygodnia życia (odpowiedzialny hodowca)
  • Etap zamykający - od 12 do 16 tygodnia życia (właściciel)
  • Etap ucieczek - od 4 do 8 miesięcy (właściciel)
  • Okres dojrzewania - od 6 do 14 miesięcy (właściciel)
  • Wiek dojrzały - od 1 do 4 lat (właściciel)

Do zadań hodowcy należy odpowiedzialne, celowe i dostosowane do możliwości wynikających z rozwoju szczeniąt socjalizowanie, które owocowało będzie: odważnym, ciekawym świata i odpornym na stres szczenięciem, które prezentuje cechy preferowane u psiego terapeuty.

W sytuacji kiedy nie jesteśmy w stanie odwiedzić hodowcy i samodzielnie ocenić sytuację proponuję przeprowadzić wywiad:

  1. Jaki suczka ma temperament? ( wady i zalety psiej mamy)?
  2. Jaki temperament ma pies ( ojciec maluchów)?
  3. Gdzie mieszka suczka ( przyszła mama szczeniąt)- w domu, w kojcu, w innym miejscu?
  4. Gdzie przebywają szczenięta po porodzie ( w jakim miejscu jest kojec)?
  5. Czy hodowca stosuje wczesną stymulację neurologiczną?
  6. Czy stosuje zaplanowany i przemyślany program socjalizacji, jeśli tak to oswajanie z jakimi bodźcami zakłada?
  7. Czy będzie możliwość pierwszeństwa w wyborze szczenięcia?
  8. Ile razy szczenięta były odrobaczane i czy są zaszczepione przeciwko chorobom wirusowym?
  9. Jak dużo czasu hodowca w ciągu dnia poświęca szczeniętom i psiej mamie.
  10. Czy prowadzi obserwacje szczeniąt?


ETAP NOWORODKA
pierwsze 2-tygodnie życia

Wielu hodowców liczy na to, że w tym etapie życia szczenięcia jedyną odpowiedzialną za prawidłowy rozwój jest psia mama, która zaspokaja podstawowe potrzeby szczeniąt:

  •  potrzebę jedzenia,
  •  wydalania,
  • bezpieczeństwa.

Niestety jest to błędne myślenie. Już na tym etapie możemy znacznie wpłynąć na przyszłe funkcjonowanie naszych szczeniąt. Pomimo tego, że maluchy rodzą się ślepe to zadziwiająco szybko orientują się w najbliższym otoczeniu. Na tym etapie kształtują się zmysły, których szczenię używa do poznawania otaczającego świata na podstawie negatywnych i pozytywnych doświadczeń. Jako hodowca miałam okazję w tym okresie życia szczeniąt przeprowadzić wczesną stymulację neurologiczną szczeniąt proponowaną przez Andrzeja Kłosińskiego psychologa i specjalistę terapii zachowania zwierząt -
DipCABT(Coape)NOCN.

WSZESNA STYMULACJA NEUROLOGICZNA SZCZENIĄT

Dzięki badaniom wiemy, że w pierwszych dniach i tygodniach życia niedojrzały organizm psa jest szczególnie podatny i wrażliwy na pewną ograniczoną klasę bodźców.
Psie noworodki pod kilkoma względami różnią się od dorosłych psów. Po urodzeniu są ślepe, a ich przewód pokarmowy wymaga regularnej stymulacji przez sukę, która wylizując brzuszki malców pobudza trawienie i wypróżnianie. W ciągu pierwszych dwóch tygodni życia psi noworodek ma zdolność odbierania wrażeń węchowych, potrafi ssać i pełzać. Przez kilka pierwszych dni temperatura jego ciała jest podtrzymywana przez bliskość matki i rodzeństwa. Jak wykazały badania, mimo takiej niedojrzałości i związanych z nią ograniczeń, szczenięta w tym wieku są szczególnie wrażliwe na bodźce dotykowe, termiczne i ruchowe.       Wnikliwe obserwacje potwierdziły, że istnieje specyficzny okres między trzecim a szesnastym dniem życia szczenięcia, w którym neurologiczna stymulacja pozwala na osiągnięcie optymalnych rezultatów.

W tym właśnie czasie - między 3 a 16 dniem życia - następuje gwałtowny rozwój układu nerwowego i dlatego w tym okresie pewne bodźce mają duży wpływ i szczególne znaczenie dla dalszego rozwoju.
Program Bio Sensor zaleca 5 prostych ćwiczeń stymulujących przeprowadzanych raz dziennie między 3 a 16 dniem życia szczeniąt. Serię ćwiczeń należy przeprowadzać po kolei z każdym szczeniakiem z osobna.

  1. Stymulacja dotykowa między opuszkami palców

 


Trzymając szczeniaczka na plecach w jednej dłoni, drugą ręką zaopatrzoną w patyczek z bawełną do czyszczenia uszu, delikatnie dotykamy opuszki palców każdej łapki psa i przestrzeni między opuszkami. Nie jest konieczne, by szczeniak dawał sygnały, że czuje nasz dotyk.
Czas stymulacji 3-5 sekund.

2.     Unoszenie głowy

 

Trzymając szczeniaczka w dłoniach - jedną dłonią obejmujemy tułów, drugą podtrzymujemy pupę - zmieniamy jego pozycję tak, by był skierowany głową do góry. Czas stymulacji 3-5 sekund.

  1. Opuszczanie głowy

 

Trzymając szczeniaczka pewnie obiema rękami odwracamy go "do góry nogami" tak, by jego głowa skierowana była pionowo w dół. Czas stymulacji 3-5 sekund.

4.     Pozycja grzbietowa

 

Trzymając dalej szczeniaczka obracamy go poziomo na plecy, tak, że jego grzbiet spoczywa na naszych dłoniach, a nos skierowany jest do góry. Nie ma znaczenia jak zachowuje się szczeniak, nawet, jeśli próbuje zasnąć. Czas stymulacji 3-5 sekund.

  1. Stymulacja termiczna

 

Kładziemy szczenię łapkami w dół na wilgotny ręcznik, który wcześniej wkładamy do lodówki, na co najmniej 5 minut. Nie powstrzymujemy szczeniaczka przed pełzaniem i poruszaniem się. Czas stymulacji 3-5 sekund.

Powyższe ćwiczenia pozwalają doświadczyć szczeniakowi stymulacji, jakie w naturalnych warunkach nie mają miejsca w tak wczesnym okresie życia. Ich zadaniem jest wcześniejsze pobudzenie układu nerwowego, które skutkuje w przyszłości lepszymi osiągnięciami i szybszym rozwojem zwierzęcia. Wczesnorozwojowa neurologiczna stymulacja nie zastępuje rzecz jasna zabaw ze szczeniakami oraz doświadczeń socjalizacji, tak z psami, jak i z ludźmi.

KORZYŚCI ZE STYMULACJI

Zaobserwowano następujące korzyści, jakie daje wczesnorozwojowa stymulacja neurologiczna:

  1. poprawa funkcjonowania naczyń serca,
  2. wzmocnienie układu krążenia,
  3. wzmocnienie gruczołów wydzielających adrenalinę,
  4. zwiększona odporność na stres,
  5. większa odporność na choroby.

W testach uczenia się, poddane wczesnej stymulacji szczenięta okazały się bardziej aktywne i eksplorujące niż ich współbracia nie poddani stymulacji. W próbach rozwiązywania prostych problemów jak przejście przez labirynt nie stymulowane szczeniaki były niespokojne, krańcowo pobudzone i robiły więcej błędów. Szczenięta poddane stymulacji były bardziej spokojne, łatwiej i szybciej uczyły się przechodzić przez labirynt i nie wykazywały objawów stresu.

Przedstawiając kolejne etapy rozwoju psa posłużę się tekstem Andrzeja Kłosińskiego z strony internetowej zobacz

ETAP PSIEJ SOCJALIZACJI
od 3 do 7 tygodnia życia

Według Andrzeja Kłosińskiego szczenięta zarówno wyglądem, jak i zachowaniem coraz bardziej przypominają dorosłe psy. W zabawach i "walkach" używają ostrych jak szpilki mlecznych zębów, ucząc się, jak należy ugryźć, aby zadać ból, a czując ugryzienia dowiadują się, co to jest zadany ból. Właśnie zadawanie i odczuwanie bólu jest jedną z przyczyn, dlaczego mleczne zęby są tak ostre. Głośny pisk ugryzionego w ucho brata jest sygnałem dla gryzącego, że chwyt był zbyt mocny, a ostre odgryzienie się, jakie otrzymuje w rewanżu jest niezłą lekcją tego, jakie konsekwencje może mieć zbyt silny chwyt. Pod koniec tego etapu matki zaczynają odstawiać szczenięta od piersi. Początkowo suka pomrukuje na szczeniaka ostrzegawczo, a kiedy mimo to malec zabiera się do ssania, warczy patrzy przeszywającym wzrokiem. Czasem staje nad przewróconym na grzbiet szczeniakiem, który przypłaszcza się do ziemi popiskując. Następnym razem po takiej lekcji wystarcza ostrzegawcze mruknięcie, aby zdyscyplinować malucha. Jest to jedna z dróg wpajania dyscypliny w tej fazie rozwoju i nie należy traktować takiego zachowania suki jako objawu jej niechęci do szczeniąt - każda bowiem suka podejmuje działania dyscyplinujące. Jest niezwykle ważne, aby wszystkie szczenięta pozostawały z matką do końca tej fazy rozwoju. Tylko wtedy ich charakter ma szansę ukształtować się prawidłowo. Zdarza się niestety, że tzw. "producenci szczeniąt" z chęci szybkiego zysku sprzedają szczenięta zbyt młode (nawet 3-4 tygodniowe), które nie miały szansy zdrowo przeżyć tego etapu życia. Ten brak socjalizacji w psim stadzie owocuje w przyszłości nadmierną agresywnością i kłopotami w relacjach z innymi psami. Choć najważniejszy w tym okresie jest kontakt malucha z matką i rodzeństwem, nie należy zapominać o znaczeniu kontaktu z człowiekiem i wszystkim, co łączy się bezpośrednio z kontaktem z człowiekiem. Hodowca powinien możliwie często brać szczeniaki na ręce, głaskać, kontrolować stan oczu, uszu, łap, oglądać zęby, pielęgnować. W trakcie tych czynności pies nie tylko uczy się, że kontakt z człowiekiem jest przyjemnym doświadczeniem, ale też przeżywa - przynajmniej początkowo - lekki stres. Pozwala to na wykształcenie odpowiedniej odporności na stres, niezbędnej w dorosłym życiu. Ze szczeniąt, które w tej fazie miały zapewnione zarówno ciepło i bezpieczeństwo opieki matczynej, jak i przyjemność kontaktu z człowiekiem, wyrastają na ogół prawidłowo przystosowane do życia psy.

Proponuję na tym etapie rozpocząć socjalizację według zaleceń „Złotej dwunastki” Margaret Hughes, czyli zapoznawanie szczenięcia z dwunastoma różnymi czynnikami z różnych kategorii:

  1. Powierzchnie
  2. Przedmioty do zabawy
  3. Miejsca 
  4. Osoby
  5. Odgłosy
  6. Poruszające się obiekty
  7. Wyzwania
  8. Dotyk różnych osób w różnych miejscach
  9. Jedzenie z różnych pojemników
  10. Jedzenie w różnych miejscach
  11. Zabawa z różnymi szczeniakami i zrównoważonymi dorosłymi psami
  12. Pozostawanie w samotności

W każdej z 12 kategorii powinno znaleźć się conajmniej 12 doświadczeń, np. szczenię powinno poznać przynajmniej 12 szybko poruszających się obiektów (rowery, samochody, deskorolki, biegnący ludzie, kot, tramwaje, motocykle, itp.)

ETAP SOCJALIZACJI Z CZŁOWIEKIEM
od 7 do 12 tygodnia życia

Na tym etapie szczeniak uczy się, jak przystosować się do życia wśród ludzi. Najlepiej więc, by po ukończeniu 7 tygodni mógł znaleźć się w domu nowych właścicieli. Nie znaczy to oczywiście, że szczeniakowi przebywającemu w domowej hodowli, mającego dużo kontaktów z ludźmi, pozostanie u hodowcy na dłużej może uczynić krzywdę. Dobrze jest w tej fazie rozwoju przeprowadzić niestresujące testy charakteru szczeniąt, pozwalające określić temperament i dziedziczne skłonności malca bardzo różne u poszczególnych szczeniąt w miocie. Wiedza na ten temat pozwoli na wybranie szczeniaka zgodnie z oczekiwaniami przyszłych właścicieli (ważne szczególnie, gdy pies ma przebywać wśród dzieci). Mimo, że najczęściej to przyszli właściciele wybierają sobie szczenię z miotu, doświadczony i odpowiedzialny hodowca powinien zasugerować im odpowiedni wybór, a przynajmniej poinformować o wynikach prób testowych i swoich obserwacjach maluchów. Testy psychiczne przeprowadzone z mniej więcej 7 tygodniowymi maluchami są najbardziej miarodajne, bowiem w tym wieku szczenię ma niewielką ilość zachowań nabytych, a ich reakcje odzwierciedlają głównie odziedziczone skłonności. Pomiędzy 8 a 11 tygodniem szczeniak poznaje uczucie strachu, i jeśli w tym okresie doświadczy zbyt silnego strachu lub bólu, stanie się nadmiernie lękliwy a wyprowadzenie go z tego stanu będzie niezwykle trudne. Nowy właściciel musi bardzo delikatnie traktować malca w tej fazie rozwoju, chroniąc go przed wszelkiego rodzaju urazami, a jednocześnie umożliwić mu doświadczenie różnorodnych pozytywnych doświadczeń w wielu miejscach i z wieloma ludźmi.

ETAP ZAMYKAJĄCY
od 12 do 16 tygodnia życia

W tym czasie pies przestaje być szczeniakiem, a staje się dorastającym psiakiem, po ludzku pojmując nastolatkiem. Czuje się wystarczająco pewny siebie i zadomowiony w swoim otoczeniu. Często w ludzkim świecie nie stawia mu się żadnych ograniczeń i obdarza przywilejami, których nie miałby nigdy żyjąc z rodzeństwem i matką wśród psów. Patrząc z ludzkiego punktu widzenia, wciąż postrzegamy takiego dwunasto - czy szesnastotygodniowego psa jako szczeniaka i tolerujemy w jego zachowaniu rzeczy, jakich nigdy nie tolerowalibyśmy u psa dorosłego, zapominając, że psy rozwijają się niepomiernie szybciej niż ludzie. Jest to więc najwyższy czas, w którym powinno się uczyć psa podstawowych komend i zasad dobrego wychowania, kontynuując jednocześnie oswajanie z otoczeniem i innymi psami. Można w tym celu skorzystać z pomocy i doświadczenia innych psiarzy lub tzw. psiego przedszkola - miejsca, gdzie spotykają się regularnie młode psy właśnie po to, żeby uczyć się zachowania w psim towarzystwie.
W tej fazie rozwoju następuje jeszcze jedna bardzo ważna rzecz: pies zmienia zęby. Wiąże się to zawsze z nadmiernym gryzieniem i niszczeniem wszystkiego, co popadnie, a że pies w tym wieku gryźć musi, trzeba zadbać o to, żeby miał pod łapą coś, co do gryzienia się nadaje (gryzaki z suszonej skóry, duża cielęca kość lub suchy chleb).

Socjalizacja psa trwa przez całe jego życie i choć najintensywniej w okresie od narodzin do 16 tygodnia życia, to warto wiedzieć, że od momentu podjęcia decyzji o posiadaniu psa decydujemy się na pracę i troskliwą opiekę do ostatniego dnia życia naszego psiego przyjaciela.

 

 

© Karolina Wojciechowska - Siberian Husky kennel
Design by A&M